اسلم بن دیلم قزوینی تنها شهید ایرانی در واقعه روز عاشورا است که ردپای حضور آن در کربلا در بسیاری از کتاب‌های تاریخی وجود دارد.

‌استان قزوین ازجمله استان‌های مذهبی است که عشق به امام حسین(ع) از دیرباز در آن وجود داشته است، به‌طوری‌که “اسلم بن عمر ترکی قزوینی” تنها ایرانی حاضر در واقعه کربلا اهل قزوین بوده است.

اسلم بن عمرو كیست؟
نام: اسلم [۱] و در بيشتر مآخذ به صراحت نام وي ذكر نشده، بلكه او را غلام ناميده‌اند. [۲] .نام پدر: عمرو [۳] .نژاد: ترك [۴] ، او از تركان ديلم نزديك قزوين بود. [۵] .شغل: او نزد امام حسين عليه السلام به كتابت مشغول بود و در برخي از موارد كه حضرت نياز داشت او را كاتب خود قرار مي‌داد. [۶] .

 اسلم و امام حسين علیه السلام
روزي اسلم در شدت گرما نشسته بود وبا قلم ني خود نخستين حرف را [به جاي كاغذ] بر روي شنهاي تافته از گرما مي‌نوشت، با پيوستن حروف به يكديگر و وزش نسيم باد وصبا، هاله‌اي [از افكار و رؤياها] بر فراز آسمان دنياي تباه شده‌اش پديد آمده بود ناگهان فرياد اربابش او را هراسان كرد روح آزرده و رنجورش تنها با وزش دوباره‌ي نسيم آزادي مسرور مي‌شد و تألمات دروني اش التيام مي يافت.

او ديگر برده اي نبود كه كالاي خريداري شده مولايش را به دوش كشد، بلكه كاتبي بود قلم از بند رسته، لذا [زماني كه متوجه شد مولايش آهنگ فروش وي كرده] از خداي سبحان خواست نصيب اربابي شريف وبزرگوار شود تا درسايه او از آزادي بهره‌متد شود وچنين خواسته‌اي جز نزد امام حسين عليه السلام برآورده نمي‌شد.

روزي امام حسين عليه السلام او را در سال پنجاه خريد، روزي سرورانگيز و شادي‌آفرين براي اسلم بود و حضرت وي را پس از وفات برادرش امام حسن عليه السلام خريداري كرد. [۷]

آن روز اسلم در حالي كه قلبش مملو از شادي بود، با تواضع در مقابل مولايش امام حسين عليه السلام ايستاد و گفت: من غلامي ترك زبانم و زبان عرب [۸] و خطاطي [۹] را بخوبي مي‌دانم، ان‌شاءالله مرا مطيع دستورات خود خواهي يافت.امام عليه السلام با تبسم به او نگاه كرد و فرمود: «من تو را كاتب خود در برخي از امور مورد نيازم قرار دادم». [۱۰]

و در آن لحظه بود كه خود را سر فراز يافت، و شكوفه‌هاي تازه‌اي از اميد كه تا آن زمان برايش سابقه نداشت، در دلش جوانه زد.روزها سپري مي‌شد و شب هنگام كه سكوت و آرامش همه جا را فرا مي‌گرفت و علي بن الحسين عليه السلام فرزند مولا و سرورش، قرآن را با ترتيل تلاوت مي كرد، اسلم با علاقه وشوق بسيار به آن گوش مي‌داد، و روز به روز خاشعتر مي‌شد و با فهم معاني آيات، وابستگي روحي بيشتري به قرآن پيدا مي‌كرد و بازتاب فهم قرآني از دهانش شنيده مي شد.

چون امام حسين عليه السلام اسلم را علاقمندي به قرآن و تلاوت آن يافت، او را به فرزندش امام زين‌العابدين عليه السلام بخشيد. [۱۱] و از آن زمان به بعد اسلم قاري قرآن شد، [۱۲] و در طول نسلها به داشتن نفس پاك از او ياد مي‌شود.

پاورقي
[۱] أعيان الشيعة ۳۰۳: ۳، تنقيح المقال ۱۲۵: ۱، أنصار الحسين ۵۷، ابصار العين ۵۳، وسيلة الدارين ۱۰۰، كربلا ۴۰۱، معالي السبطين ۳۹۱: ۱٫
[۲] بحار ۳۰: ۴۵، العوالم (الامام الحسين عليه السلام) ۲۷۳، المحتار من مقتل بحارالانوار ۱۲۹، متاقب: ۱۰۴: ۴، مقتل الحسين خوارزمي ۲۴: ۲، ذريعة النجاة ۱۱۴، مقتل الحسين مقرم ۲۴۹، نفس المهموم ۲۹۴، الدمعة الساكبة ۳۳۴، (چاپ سنگي)، أسرار الشهادة ۲۹۸، العيون العبري ۱۲۷، جلاء العيون، ۱۹۲: ۲٫
[۳] اعيان الشيعة ۳۰۳: ۳، تنقيح المقال ۱۲۵:۱،.انصار الحسين ۵۷، ابصار العين ۵۳، وسيلة الدارين ۱۰۰، كربلا، ۴۰۱، معالي السبطين ۳۹۱: ۱٫
[۴] رجوع شود به مأخد فوق الذكر.
[۵] وسيلة الدارين ۱۰۰، كربلا ۴۰۱ (پاورقي).
[۶] تنقيح المقال ۱۲۵ ۱، وسيلة الدارين ۱۰۰، ر. ك معالي السبطين ۳۹۱: ۱، اعيان الشيعه ۳۰۳: ۳، ابصار العين ۵۳٫
[۷] ر. ك وسيله الدارين، ص ۱۰۰، و تنقيح المقال، ج ۱، ص ۱۲۵٫
[۸] ر. ك مقتل الحسين خوارزمي، ج ۲: ص ۲۴، و كربلاء، ص ۴۰۱، و أنصار الحسين عليه السلام، ص ۵۷٫
[۹] ر. ك أعيان الشيعة ج ۳، ص ۳۰۳ و معالي السبطين ج ۱ ص ۳۹۱، و ابصار العين، ص ۵۳٫
[۱۰] ر. ك تنقيح المقال ج ۱، ص ۱۲۵، و وسيلة الدارين، ص ۱۰۰٫
[۱۱] ر. ك وسيلة لدارين، ص ۱۰۰، و تنقيح المقال ج ۱، ص ۱۲۵، و معالي السبطين ج ۱، ص ۳۹۲، و كربلا ص ۴۰۱ (پانوشت)، و أعيان الشيعة ج ۳، ص ۳۰۴٫
[۱۲] ر. ك بحار، ج ۴۵ ص ۳۰ (پانوشت)، و معالي السبطين ج ۱، ص ۳۹۱، و ذريعة النجاة ص ۱۱۴، و الدمعة الساكبة، ص ۳۳۴ (سنگي)، و وسيلة الدارين ص ۱۰۰، و أسرار الشهادة ص ۱۳۴، و جلاء العيون ج ۲، ص ۱۹۲، العيون العبري ص ۱۲۷ به نقل از نفس المهموم ص۲۹۴٫

منبع : www.eloba.ir- محمدرضا عبدالامير انصاري، ترجمه احمد اميري شادمهري