زندگی او بر پایه دو هدف اخلاقی و علمی بنا نهاده شده بود. او در بیشتر زمینه‌های دانش و فلسفه، تالیفات و رساله‌هایی از خود به یادگار گذاشته که بیشتر عربی هستند، اما ۲۵ درصد نوشته‌های وی به زبان پارسی بوده‌اند.

خواجه نصیرالدین طوسی برخلاف ابن سینا اقدامی برای ترجمه لغت‌های عربی و به وجودآوردن اصطلاحات فارسی به جای اصطلاحات عربی نکرد و همان واژه‌های رایج روزگار خود را در آثار فارسی به کار برد.

از معروفترین آثار او به پارسی، «اساس الاقتباس» و «اخلاق ناصری» را می‌توان یاد کرد. وی در اخلاق ناصری رستگاری راستین انسان‌ها را در «سعادت نفسانی»، «سعادت بدنی» و «سعادت مدنی» می‌داند و این نکته نشان می‌دهد که خواجه در مسایل مربوط به بهداشت جسمانی و روانی هم کارشناس بوده‌است.

خواجه نصیر حدود یکصد و نود کتاب و رسالهٔ علمی در موضوعات متفاوت به رشتهٔ تحریر درآورد.که ذیلاً به برخی از آنها اشاره می‌شود:

1.تجرید الاعتقاد: که در موضوع کلام نگاشته شده و به دلیل اهمیت فوق‌العاده آن مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و شرحهای بسیاری پیرامون آن نوشته شده‌است.
2.شرح اشارات بوعلی سینا: این کتاب شرحی بر اشارات بوعلی سینا است.
3.قواعد العقاید
4.اخلاق ناصری یا اخلاق طوسی
5.آغاز و انجام
6.تحریر مجسطی
7.تحریر اقلیدس
8.تجریدالمنطق
9.اساس الاقتباس
10.زیج ایلخانی
11.آداب البحث
12.آداب المتعلمین
13.روضةالقلوب
14.اثبات بقاء نفس
15.تجرید الهندسه
16.اثبات جوهر
17.جامع الحساب
18.اثبات عقل
19.جام گیتی نما
20.اثبات واجب الوجود
21.الجبر و الاختیار
22.استخراج تقویم
23.خلافت نامه
24.اختیارات نجوم
25.رساله در کلیات طب
26.ایام و لیالی
27.علم المثلث
28.الاعتقادات
29.شرح اصول کافی
30.کتاب الکل
31.صورالکواکب
32.تعدیل المعیار فی نقد تنزیل الافکار
33.تصورات یا روضةالتسلیم
34.رساله تولا و تبری

منبع :www. fa.wikipedia.org